Η τραγωδία των Τεμπών πρέπει να αποτελέσει σημείο καμπής για την αναβάθμιση των μεταφορών με τρένο ανάμεσα στις επιλογές μετακίνησης που έχουν οι Έλληνες πολίτες, την ενίσχυση των συστημάτων ελέγχου σε όλα τα μέσα μεταφοράς, την πλήρη εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών ασφάλειας. Η υιοθέτηση κουλτούρας πρόληψης που θέτει την ανθρώπινη ζωή πάνω από όλα θα πρέπει να αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα για τους αρμόδιους φορείς κάθε βαθμίδας του κράτους.

Στεκόμαστε με σεβασμό και αλληλεγγύη δίπλα στις οικογένειες των θυμάτων. Η μνήμη τους μας δεσμεύει: καμία λήθη, καμία συγκάλυψη, καμία υποχώρηση από το αίτημα για δικαιοσύνη, για διαφάνεια και για έναν σιδηρόδρομο αντάξιο των ευρωπαϊκών προτύπων και της εμπιστοσύνης των πολιτών.

Σήμερα συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τότε που ο Πούτιν ξεκίνησε βάναυσα την πλήρη εισβολή του στην Ουκρανία. Αυτό που αρχικά αναμενόταν να είναι μια σύντομη σύγκρουση έχει μετατραπεί σε έναν παρατεταμένο πόλεμο, ο οποίος συνεχίζει να ορίζει τις συνθήκες της καθημερινότητας εκατομμυρίων Ουκρανών.

Η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες είναι εξαιρετικά σκληρή, με καθημερινές αεροπορικές επιδρομές, κατεστραμμένα σπίτια και ένα συνεχές αίσθημα αβεβαιότητας για το μέλλον τους. Ιδιαίτερα καταστροφικές είναι οι συνεχιζόμενες απαγωγές παιδιών ουκρανών από τις ρωσικές δυνάμεις. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, οι αρχές είχαν καταγράψει πάνω από 19.500 περιπτώσεις. Αυτές οι απαγωγές σβήνουν την ταυτότητα των παιδιών και χωρίζουν βίαια τις οικογένειες. Πέρα από τους φυσικούς κινδύνους, ο πόλεμος αφήνει μόνιμα σημάδια, στερώντας από τα παιδιά τη νιότη, την παιδεία και το σταθερό κοινωνικό περίγυρο.

Και ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται, βλέπουμε ότι η σύγκρουση δεν αφορά μόνο τη Ρωσία και την Ουκρανία· είναι μια γεωπολιτική αρένα όπου ξένοι παράγοντες προωθοούν τα συμφέροντά τους, δοκιμάζουν στρατιωτικές τεχνολογίες και μετρούν πόση πίεση μπορούν να αντέξουν οι δυτικές δημοκρατίες.

Το εξαιρετικά υψηλό ανθρώπινο κόστος πρέπει να παραμείνει κεντρικό μέλημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθώς ο πόλεμος αυτός εισέρχεται στον πέμπτο χρόνο του, αυξάνεται ο κίνδυνος να περάσει στο παρασκήνιο της διεθνούς πολιτικής ή της προσοχής της κοινής γνώμης. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συμβεί αυτό. Η επιθετικότητα της Ρωσίας έναντι της Ουκρανίας δεν είναι μια παγωμένη διαμάχη, αλλά μια άμεση πρόκληση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και το διεθνές δίκαιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συνεχίσει να αντιμετωπίζει αυτόν τον πόλεμο με το αίσθημα του κατεπείγοντος που του αρμόζει.

Πραγματική ειρήνη στην Ευρώπη δε μπορεί να επέλθει χωρίς δικαιοσύνη. Οι υπεύθυνοι για αυτές τις φρικαλεότητες πρέπει να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ευρύτερα η διεθνής κοινότητα πρέπει να εμμείνουν στην επιδίωξη όλων των διαθέσιμων νομικών οδών για να διασφαλίσουν ότι οι υπεύθυνοι για αυτόν τον επιθετικό πόλεμο θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των πράξεών τους, αντί να συνεχίσουν να δρουν ατιμώρητα.

Το Βολτ προτάσσει την παροχή ισχυρής στρατιωτικής, οικονομικής και ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ουκρανία για όσο χρόνο είναι απαραίτητο. Προτάσσει επίσης μέσω την προώθηση της πορείας της Ουκρανίας προς την ένταξη της στην ΕΕ, για να εδραιωθεί σταθερά εντός της ευρωπαϊκή κοινότητας των δημοκρατικών χωρών. Απαιτεί επίσης να ενισχυθεί η ευρωπαϊκής ασφάλεια μέσω του ΝΑΤΟ και να τεθούν οι βάσει για μια ευρωπαϊκή αμυντική δύναμη, που θα εγγυάται πειστικά την προστασία της Ουκρανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της. Η ανάκαμψη και η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας πρέπει να χρηματοδοτηθούν με τη χρήση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων του ρωσικού κράτους.

Το Βολτ είναι ένα κίνημα ανθρώπων που οδηγούνται από την πίστη σε μια ενωμένη, ασφαλή και δημοκρατική Ευρώπη, αλλά η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί συλλογική δράση. Για να διασφαλιστεί ότι μπορεί να επιτευχθεί μια δίκαιη ειρήνη στην Ουκρανία και ότι αυτές οι φρικαλεότητες δεν θα γίνουν ο κανόνας, συζητήστε το με τους φίλους και την οικογένειά σας, ζητήστε λογοδοσία από τους εκλεγμένους αντιπροσώπους σας, μοιραστείτε πληροφορίες και παραμείνετε πολιτικά ενεργοί. Εάν έχετε τα μέσα, συνεχίστε να κάνετε δωρεές σε ανθρωπιστικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο πεδίο και υποστηρίζουν τους Ουκρανούς σε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Ενώστε τις δυνάμεις σας με το Βολτ για να στηρίξετε την Ουκρανία. Ωστέ να γίνει μια ειρηνική, ενωμένη και δημοκρατική Ευρώπη επιτέλους πραγματικότητα.

Το κύμα διαδηλώσεων στο Ιράν, που ξεκίνησε στα τέλη Δεκεμβρίου 2025, σηματοδοτεί μια νέα κορύφωση της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης της χώρας. Αντιμέτωποι με ασφυκτικά επίπεδα πληθωρισμού, αναιμική οικονομική ανάπτυξη, κατάρρευση των δημόσιων υποδομών, παρατεταμένη κρίση υδροδότησης και αφόρητη πολιτική καταπίεση, συμπεριλαμβανομένης μεταξύ άλλων και της έμφυλης καταπίεσης, ο ιρανικός λαός βγήκε στους δρόμους για ακόμη μια φορά, για να απαιτήσει ολοκληρωτική πολιτική αλλαγή.

Δεκαετίες κακοδιαχείρισης των φυσικών πόρων, νεποτισμού και παρεμπόδισης των προσωπικών και οικονομικών ελευθεριών, σε συνδυασμό με τη διεθνή απομόνωση, έχουν οδηγήσει τη χώρα σε οριακό σημείο. Η ΕΕ, όπου διαβιεί μια μεγάλη και ζωντανή ιρανική ομογένεια, δεν μπορεί να παραμείνει αδρανής ενώ η ιρανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τις δικαιολογημένες απαιτήσεις του ιρανικού λαού με θανάσιμη βία.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το ιρανικό καθεστώς, το οποίο φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη διατήρηση της εξουσίας παρά για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των Ιρανών, θα ακούσει αυτούς τους ανθρώπους. Όπως και με προηγούμενα κινήματα, όπως οι διαμαρτυρίες Jin-Jyian-Azadi, που ανέδειξαν την άθλια κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών στο Ιράν, οι ηγέτες του Ιράν αντιδρούν με περισσότερη καταστολή και πολιτική βία. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η δραστική περιστολή της πρόσβασης στο διαδίκτυο. Οι αρχές χρησιμοποιούν αυτόν τον περιορισμό όχι μόνο για να παρακολουθούν τις διαμαρτυρίες και να εμποδίζουν τις επικοινωνίες, αλλά και για να λαμβάνουν στοχευμένα μέτρα κατά των διαδηλωτών με βία, μαζικές συλλήψεις και ακόμη και εκτελέσεις. Επιπλέον, περιορίζει την ικανότητα του ιρανικού πληθυσμού να επικοινωνεί με τον κόσμο και να ασκεί τα δικαιώματά του.

Καθώς ο ιρανικός λαός, και ιδίως οι νέοι και οι γυναίκες, υποφέρει από οικονομικές δυσκολίες, περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και έλλειψη πολιτικών και προσωπικών προοπτικών, καλούμε την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να πάρουν σαφή θέση και να υποστηρίξουν ενεργά τον λαό του Ιράν ως εξής:

• Πολιτική αλληλεγγύη: Η πολιτική ηγεσία της ΕΕ και τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να υποστηρίξουν ρητά τις διαμαρτυρίες, να καταδικάσουν τη βία του καθεστώτος και να απαιτήσουν τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ουσιαστικής πολιτικής υποστήριξης του λαού για τη συγκρότηση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης.

• Ανθρωπιστική βοήθεια: Πρέπει να διασφαλιστεί η υποστήριξη σε επίπεδο ΕΕ για τους Ιρανούς εξόριστους και να προστατευθούν οι πολιτικοί ακτιβιστές που διατρέχουν κίνδυνο. Πρέπει να ανασταλούν οι απελάσεις προς το Ιράν και να διευκολυνθούν οι διαδικασίες χορήγησης βίζας.

• Στοχευμένες κυρώσεις: Οι υπεύθυνοι για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως οι Φρουροί της Επανάστασης που συνεχίζουν να αποτελούν το κύριο εργαλείο του καθεστώτος για την καταπίεση και τον εκφοβισμό της κοινωνίας των πολιτών, πρέπει να υποβληθούν σε στοχευμένες κυρώσεις, χωρίς να επιβαρύνεται περαιτέρω ο άμαχος πληθυσμός.

• Προστασία της ψηφιακής ελευθερίας: Η ΕΕ πρέπει να προωθήσει ασφαλή κανάλια επικοινωνίας και να παράσχει τεχνολογίες που εξασφαλίζουν τη ροή πληροφοριών εντός της χώρας και παρακάμπτουν τη λογοκρισία.

Εμείς στο Βολτ στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό των διαδηλωτών, που αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους, και ζητάμε μια συνεπή και συντονισμένη αντίδραση από την ΕΕ. Ο λαός του Ιράν αξίζει την προοπτική ενός καλύτερου, δημοκρατικού μέλλοντος, απαλλαγμένου από τους ασφυκτικούς περιορισμούς ενός θεοκρατικού αυταρχικού καθεστώτος και με ευκαιρίες να αξιοποιήσει το καινοτόμο πνεύμα της κοινωνίας των πολιτών του Ιράν. 

Ενώπιον ενός κόσμου όπου η κατάρρευση της διεθνούς τάξης και η κλιματική κρίση θέτουν σοβαρές προκλήσεις, ιδίως για το Ιράν, η ΕΕ θα μπορούσε να γίνει εταίρος ενός δημοκρατικού Ιράν. Για να συμβεί αυτό, ωστόσο, πρέπει να επέλθουν θεμελιώδεις πολιτικές αλλαγές στο Ιράν, όπως απαιτούν οι διαδηλωτές.

Ο Νικολάς Μαδούρο είναι αδιαμφισβήτητα ένας δικτάτορας· το καταπιεστικό καθεστώς του έχει ωθήσει τον λαό της Βενεζουέλας στην απόγνωση και τη μετανάστευση. Ωστόσο, οι μονομερείς πράξεις των ΗΠΑ, ο βομβαρδισμός του Καράκας και η απαγωγή του Μαδούρο περιφρονούν το διεθνές δίκαιο και δημιουργούν επικίνδυνα προηγούμενα για το διεθνές σύστημα.

Η στρατιωτική επέμβαση δεν μπορεί να είναι η λύση σε κάθε διεθνές πρόβλημα, ιδίως αν στερείται διεθνούς νομιμοποίησης. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο διεξάγει έρευνα κατά τους καθεστώτος του Μαδούρο για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά δεν έχει ακόμη εκδώσει ένταλμα σύλληψης. Εξάλλου οι ίδιες οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και απλά εφαρμόζουν ένταλμα των εθνικών δικαστηρίων τους στο έδαφος άλλης χώρας. Η αρχική αμηχανία της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και η στάση της ελληνικής κυβέρνησης («τώρα δεν είναι η ώρα για να σχολιαστεί η νομιμότητα») είναι προβληματικές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ενισχύσει τον διεθνή της ρόλο και να υπερασπιστεί το διεθνές δίκαιο αντί να κάνει τα στραβά μάτια στην επιβολή του δικαίου του ισχυρού. Το Βολτ δεν μπορεί παρά να πάρει αποστάσεις από αυτή την λογική και να τονίσει για άλλη μια φορά την ανάγκη η ΕΕ να γίνει πραγματική ομοσπονδία με ενιαία φωνή στην εξωτερική της πολιτική.

Στο πάνελ των ομιλητών συμμετείχαν ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ και πρώην υπουργός μετανάστευσης Δημήτρης Καιρίδης, η Δήμαρχος Τήλου Μαρία Καμμά, η διευθύντρια του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών Αντλά Σασάτι, ο διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες Λευτέρης Παπαγιαννάκης και η εκπρόσωπος της οργάνωσης Σύνεσις Πηγή Χιουσνέ Τουρκάν.

Στο επίκεντρο της συζήτησης, που συντόνισε ο συμπρόεδρος του Βολτ Ελλάδας Βαγγέλης Λιάρας, ήταν ο φετινός νόμος 5226 και οι ποινές που επιβάλλει σε όσους βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος χωρίς σχετική άδεια παραμονής και γενικότερα τα αδιέξοδα της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτική.

Η κα Σασάτι ανέλυσε τα προβλήματα που δημιουργεί ο νόμος ακόμη και σε ανθρώπους που ζουν ήδη για χρόνια στην Ελλάδα και τα παραδείγματα οικογενειών μεταναστών όπου το κάθε μέλος έχει διαφορετικό καθεστώς παραμονής λόγω της πολυνομίας και των χρόνιων καθυστερήσεων στην έκδοση δικαιολογητικών.

Η κα Τουρκάν μίλησε για την εμπειρία των προσφύγων από την Τουρκία στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και η κα Καμμά για την εμπειρία της Τήλου που βρήκε τρόπους να εντάξει τους Αφγανούς πρόσφυγες στην τουριστική οικονομία του νησιού μέχρι που βρήκε εμπόδιο την κρατική μηχανή.

Ο κος Καιρίδης υπεραμύνθηκε της τροπολογίας του που επέτρεψε σε μετανάστες με τεκμηριωμένη τριετή παραμονή στην Ελλάδα να αποκτήσουν άδεια παραμονής και άσκησε κριτική στα ακροδεξιά κόμματα για τη ρητορική τους αλλά και σε ΜΚΟ για κατάχρηση της διαδικασίας ασύλου, το οποίο κατά τη γνώμη του τροφοδοτεί την ακροδεξιά αντίδραση προς την πολιτική ασύλου.

Ο κος Παπαγιαννάκης με την σειρά του άσκησε κριτική στην κυβερνητική πολιτική για την πρόκληση θανάτων προσφύγων και την άρνηση χορήγησης ασύλου σε πρόσφυγες από εμπόλεμες περιοχές που δεν τηρήθηκε με βάση προφορική οδηγία αφού άλλωστε αντέβαινε στο διεθνές δίκαιο.

Η συζήτηση με το κοινό επεκτάθηκε στις αντιφάσεις της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής, καθώς η χώρα αφενός αντιμετωπίζει δημογραφικό πρόβλημα και έχει ανάγκη από εργατικά χέρια αλλά μέρος της κοινής γνώμη αντιδρά, ενώ οι κρατικές πολιτικές δεν ευνοούν ούτε την έννομη μετανάστευση ούτε την ένταξη.

Ο Βαγγέλης Λιάρας υπογράμμισε την ευθύνη των κυβερνήσεων να διαμορφώνουν την κοινή γνώμη και όχι απλά να ανταποκρίνονται στις εντυπώσεις της για ψηφοθηρικούς λόγους, και επισήμανε τον κίνδυνο της ακροδεξιοποίησης της κεντροδεξιάς με αφετηρία το μεταναστευτικό, όπως έχει συμβεί και σε άλλες χώρες.

Το Βολτ υποστηρίζει την ριζική αναδιάρθρωση, τον ορθολογισμό και την ανθρωπιά στην μεταναστευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αποτυπώνεται στο πρόγραμμά μας. Η γηραιά μας ήπειρος έχει ανάγκη από μεταναστευτικό ταλέντο και διεθνείς υποχρεώσεις προς τους πρόσφυγες. Η αντιμεταναστευτική στροφή των ΗΠΑ είναι ευκαιρία για την Ευρώπη να γίνει πόλος έλξης μεταναστών. Η σωστή διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η κατανομή των προσφύγων σε διάφορες χώρες και οι πολιτικές ένταξης μεγιστοποιούν τα οφέλη από τη μετανάστευση και μειώνουν τις αρνητικές επιπτώσεις. Πολλές κακές ελληνικές πρακτικές (από τις άθλιες συνθήκες κράτησης σε κέντρα υποδοχής μέχρι τη φοβία ότι η Ελλάδα θα κατακλυστεί από ανεξέλεγκτες ορδές προσφύγων) είναι αποτυχίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ασκήσει ενιαία μεταναστευτική πολιτική και μόνο με την μεταρρύθμιση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να ξεπεραστούν.

Αυτό που είναι αποφασιστικό για την αξιολόγηση ενός τέτοιου σχεδίου δεν είναι η ρητορική που το περιβάλλει, αλλά η διαφανής, δίκαιη και ανθρώπινη εφαρμογή του από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, κυρίως μέσω της ενεργού συμμετοχής των Παλαιστινίων. Κανένα εξωτερικό σχέδιο δεν μπορεί να αντέξει αν αποκλείει εκείνους των οποίων η ζωή και το μέλλον επηρεάζονται άμεσα.

Αυτό που χρειάζεται επειγόντως τώρα είναι συγκεκριμένα ανθρωπιστικά μέτρα. Το Βολτ ζητά την εφαρμογή και τήρηση άμεσης και μόνιμης εκεχειρίας, ώστε να σταθεροποιηθεί η τρέχουσα ευαίσθητη κατάσταση, που χαρακτηρίζεται από διαλείπουσες μάχες και αμοιβαίες απειλές, με ισραηλινές επιθέσεις που σύμφωνα με αναφορές έχουν σκοτώσει δεκάδες ανθρώπους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η ανθρωπιστική βοήθεια προς τον άμαχο πληθυσμό της Γάζας πρέπει να επαναληφθεί αμέσως, άνευ όρων και χωρίς περιορισμούς. Το σκόπιμο κλείσιμο των συνοριακών διαβάσεων ή η παρακράτηση της ανθρωπιστικής βοήθειας είναι απαράδεκτα. Πρέπει να ανοίξουν επιπλέον συνοριακές διαβάσεις, ώστε να μπορούν να φτάσουν τρόφιμα, νερό, καύσιμα, φάρμακα και ιατρικά εφόδια σε όσους τα έχουν ανάγκη.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Βολτ χαιρετίζει την πρόσφατη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου, η οποία διέταξε το Ισραήλ να επιτρέψει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και επιβεβαίωσε ότι ο αποκλεισμός συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη συμμόρφωσης με τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις και ανοίγει το δρόμο για μελλοντικούς μηχανισμούς αποζημίωσης, λογοδοσίας και δικαιοσύνης.

Η επίτευξη μιας δίκαιης και διαρκούς πολιτικής λύσης μεταξύ Παλαιστίνης και Ισραήλ παραμένει ο κεντρικός στόχος του Βολτ. Μια νόμιμη και βιώσιμη λύση είναι δυνατή μόνο εάν οι Παλαιστίνιοι, ιδίως από τη Γάζα, συμπεριληφθούν σε όλες τις αποφάσεις από την αρχή. Οι μεταβατικές δομές δεν πρέπει να αποτελούνται αποκλειστικά από διεθνείς εκπροσώπους. Πρέπει να διασφαλίζουν την πραγματική και ισότιμη συμμετοχή εκπροσώπων της παλαιστινιακής κοινωνίας, και ιδίως της Γάζας. Εξίσου σημαντική είναι η διαφάνεια όσον αφορά την επιρροή των μη αραβικών χωρών. Η συμμετοχή εξωτερικών συμβούλων ή πολιτικών παραγόντων πρέπει να γνωστοποιείται και να παρακολουθείται ανεξάρτητα, προκειμένου να αποφεύγονται συγκρούσεις συμφερόντων ή κρυφές ατζέντες. Οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες πρέπει να επιμένουν στην πλήρη λογοδοσία και διαφάνεια όλων των συμμετεχόντων.

Η Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ) στη Δυτική Όχθη πρέπει επίσης να συμμετέχει στη διαδικασία. Ο αποκλεισμός της θα θέσει σε κίνδυνο κάθε πρόοδο και θα υπονομεύσει τα θεμέλια για μια διαρκή ειρήνη. Κάθε πολιτική αρχιτεκτονική που στοχεύει στη σταθερότητα πρέπει να περιλαμβάνει την ΠΑ ως γνήσιο εταίρο στις διαπραγματεύσεις, την εποπτεία και την εφαρμογή, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι φωνές από τη Γάζα μπορούν να ασκήσουν την κατάλληλη επιρροή.

Μια πιθανή ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση σε μια λεγόμενη «ζώνη ασφαλείας» είναι ανεπιθύμητη. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να εργαστεί αμέσως για την ανάπτυξη βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων που δεν βασίζονται στη μόνιμη παρουσία ισραηλινών δυνάμεων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι θα πραγματοποιηθεί και η διάλυση της Χαμάς, όπως προβλέπεται στο σχέδιο. Κάθε χαμένη μέρα αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω δεινών και αυξανόμενης αστάθειας.

Τα συμφέροντα ασφάλειας των Παλαιστινίων και το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση πρέπει να διατυπωθούν με σαφήνεια, να κατοχυρωθούν νομικά και να διασφαλιστούν με διεθνείς εγγυήσεις. Οι πολιτικές λύσεις δεν πρέπει να αρκούνται σε μεταβατικές ρυθμίσεις, αλλά πρέπει να επιτρέπουν την πραγματική κυριαρχία, αξιοπρέπεια και δικαιώματα.

Η Ευρώπη και η διεθνής κοινότητα δεν πρέπει να αγνοούν το έργο και τις αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων. Οι αποφάσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και του Διεθνούς Δικαστηρίου Δικαιοσύνης πρέπει να γίνονται σεβαστές και να εφαρμόζονται. Όσοι κατηγορούνται αξιόπιστα για εγκλήματα πολέμου ή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας πρέπει να υποβάλλονται σε ανεξάρτητες δικαστικές διαδικασίες. Μια αξιόπιστη ειρηνευτική διαδικασία απαιτεί επίσης τρόπους αποκατάστασης για τις φρικαλεότητες των τελευταίων ετών, καθώς και διαφανείς μηχανισμούς για την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και την υποστήριξη των θυμάτων από όλες τις πλευρές. Οι αναφορές για βασανιστήρια στις ισραηλινές φυλακές και οι αντίστοιχες αναφορές για βασανιστήρια ομήρων στη Γάζα πρέπει να διερευνηθούν διεξοδικά. Πρακτικές όπως η διοικητική κράτηση, που χρησιμοποιείται από το Ισραήλ για να φυλακίζει Παλαιστινίους χωρίς κατηγορία, πρέπει να σταματήσουν και όλοι οι Παλαιστίνιοι που έχουν φυλακιστεί υπό αυτές τις συνθήκες πρέπει να αφεθούν αμέσως ελεύθεροι. Το Βολτ καλεί την ισραηλινή κυβέρνηση να σέβεται το ανθρωπιστικό δίκαιο στις φυλακές, όπως απαιτεί και το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ.

Οι διεθνείς οργανισμοί, ιδίως τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-δωρητές, φέρουν την ευθύνη για την ανεξάρτητη παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την απρόσκοπτη πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας. Το ανεξάρτητο προσωπικό του ΟΗΕ, οι παρατηρητές και οι διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ταξιδεύουν στη Γάζα για να επαληθεύουν την εφαρμογή των συμφωνιών και να αναφέρουν ελεύθερα την κατάσταση επί τόπου.

Το Βολτ υποστηρίζει μια πολιτική ευθύνης, συμμετοχικότητας και ανθρωπιάς. Καλούμε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τους θεσμούς να εργαστούν για την άμεση και διαρκή κατάπαυση του πυρός, να εξασφαλίσουν την απεριόριστη πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας, να συμπεριλάβουν την Παλαιστινιακή Αρχή και εκπροσώπους από τη Γάζα σε κεντρικό επίπεδο, να σεβαστούν τις διεθνείς δικαστικές διαδικασίες, να εγγυηθούν αποζημιώσεις και να διασφαλίσουν την πλήρη διαφάνεια όλων των εξωτερικών παραγόντων. Μόνο μια συμφωνία που θα βασίζεται στη δικαιοσύνη, την ασφάλεια και την ίση αναγνώριση του δικαιώματος στην αυτοδιάθεση των Παλαιστινίων και των Ισραηλινών μπορεί να τερματίσει τον κύκλο της βίας και να επιτρέψει την επίτευξη μιας πραγματικής και διαρκούς ειρήνης.

Πέραν των συγκεκριμένων ερευνών η Ευρωπαία εισαγγελέας δηλώνει την πρόθεσή της να ανακινήσει θέματα όπως η αναθεώρηση του Άρθρου 86 του Συντάγματος, η κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων και η αναβάθμιση των γραφείων της EPPO (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) στην Αθήνα για την ταχύτερη και αποτελεσματική ενίσχυση των ερευνών.

Εκφράζουμε ιδιαίτερη ικανοποίηση για την επίσκεψη της εισαγγελέως, καθώς, εκτός της επιβεβαίωσης της πεποίθησής μας ότι η περισσότερο ενοποιημένη Ευρώπη είναι μονόδρομος για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας των κρατικών διοικήσεων των μελών της Ένωσης συν της επίτευξης μιας πιο δίκαιης και πιο διάφανης κατανομής προνομίων και απόδοσης δικαιωμάτων στους πολίτες της ΕΕ μας δίνεται η ευκαιρία να θίξουμε τα παρακάτω σημαντικά ζητήματα:

• Την ανάγκη ισχυρής ανεξάρτητης δικαιοσύνης που προστατεύει το δημόσιο συμφέρον.

• Τη διαφανή και αποτελεσματική διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση ή φαινόμενα διαφθοράς που πλήττουν τους πολίτες, όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και όλων των κρατών μελών της ΕΕ.

• Την ανάγκη για αναθεώρηση του Άρθρου 86, ώστε οι πολιτικοί να παραπέμπονται στη δικαιοσύνη και η απονομή της να μην καταλήγει θέμα κομματικής πλειοψηφίας στη Βουλή.

Ως Βολτ συνεχίζουμε να υπογραμμίζουμε πως η Ελλάδα χρειάζεται ένα πιο σύγχρονο και πιο αποτελεσματικό σύστημα δικαιοσύνης σύμφωνο με τα Ευρωπαϊκά κριτήρια, ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών σε αυτήν και οι υποθέσεις να μην καθυστερούν ή να καταλήγουν αντικείμενο κομματικής διαμάχης.

Αναγνωρίζουμε ότι οι υπηρεσίες των Πολεοδομιών (Υπηρεσιών Δόμησης) δεν είναι πάντα ποιοτικές και αυτό καταλογίζεται στου Δήμους, στη δικαιοδοσία των οποίων υπάγονται τα τελευταία 15 χρόνια. Οι Πολεοδομίες με τον νόμο "Καλλικράτη" μεταφέρθηκαν το 2010 στους Δήμους (από τις Νομαρχίες που καταργούσε ο ίδιος Νόμος), όχι όμως και όλοι οι εργαζόμενοι που υπηρετούσαν σε αυτές. Το 2022, ως υπουργός Εσωτερικών ο Μάκης Βορίδης είχε αναγγείλει προσλήψεις 1.000 μηχανικών στις Υπηρεσίες Δόμησης, οι οποίες όμως δεν έγιναν ποτέ.

Για τα προβλήματα των καθυστερήσεων και της διαφθοράς που ομολογουμένως διαπιστώνονται σε κάποιες περιπτώσεις Πολεοδομιών δεν ευθύνεται το γεγονός ότι μέχρι σήμερα ανήκαν στην ευθύνη των Δήμων, αλλά σε άλλες πολύχρονες παθογένειες του κράτους, όπως :

• Η έλλειψη χωροταξικών σχεδίων και η ανυπαρξία ενός ξεκάθαρου πλαισίου που θα επιτρέπει σε πολίτες και επενδυτές να γνωρίζουν πού μπορούν να χτίσουν τι και με ποιους όρους. 

• Η υποστελέχωση των Πολεοδομιών, για την οποία και πάλι δεν ευθύνονται οι Δήμοι, καθώς, για να γίνουν προσλήψεις προσωπικού, αυτές πρώτα πρέπει να εγκριθούν από το κράτος. 

• Η ψήφιση αντισυνταγματικών νομοσχεδίων, όπως ο πρόσφατος ΝΟΚ, που κατέπεσε στο ΣτΕ και δημιούργησε αναταραχή στην αγορά ακινήτων. 

• Η πολυνομία και η έλλειψη ξεκάθαρων αρμοδιοτήτων μεταξύ των βαθμίδων της διοίκησης.

Δεν αντιλαμβανόμαστε πως το Κεντρικό Κράτος θα κάνει καλύτερα τη δουλειά όσον αφορά τις Πολεοδομίες, όταν σε δικά του λάθη και παραλείψεις οφείλονται προβλήματα όπως η μη ολοκλήρωση ως σήμερα της λειτουργίας του Κτηματολογίου, τα συνεχή μπλακ άουτ στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Κτηματολογίου, η έλλειψη χωροταξικών πλαισίων, η υποστήριξη και ψήφιση αντισυνταγματικών νομοθετικών ρυθμίσεων.

Τα προβλήματα των Πολεοδομιών δεν λύνονται με μετακύλιση αρμοδιοτήτων, αλλά με προσλήψεις μόνιμων μηχανικών, εκπαίδευση, ψηφιοποίηση διαδικασιών και συνεχή αξιολόγηση και έλεγχο των προσφερόμενων υπηρεσιών και των παροχών αυτών, εάν θέλουμε να μιλάμε για αποτελεσματική εξυπηρέτηση του πολίτη και εξασφάλιση της ομαλής και δίκαιης λειτουργίας των τοπικών κοινωνιών.

Ο πρωθυπουργός όμως και η κυβέρνηση επιλέγουν συνειδητά να μεταφέρουν ακόμα μια αρμοδιότητα στο κεντρικό κράτος και μάλιστα μια αρμοδιότητα που σε αυτή τη συγκυρία είναι κρίσιμο να ασκείται από υπαλλήλους εγγύτερους στην κυβέρνηση. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η απόφαση για τη μεταφορά των πολεοδομιών λαμβάνεται μετά το τεράστιο θέμα που προέκυψε με το Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ). Κάποιες Πολεοδομίες, σε συνεργασία με τα Δημοτικά Συμβούλια, μπλόκαραν την εφαρμογή των διατάξεων για τα μπόνους ορόφων, οι οποίες τελικά κρίθηκαν αντισυνταγματικές.

Η κατάργηση των πολεοδομιών από τους Δήμους και η μεταφορά τους στην Κτηματολόγιο ΑΕ συνιστά θεσμική αποδόμηση και όχι μεταρρύθμιση. Αντί για ενίσχυση της αποκέντρωσης, οδηγούμαστε σε υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο κράτος, αποδυναμώνοντας τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και δημιουργώντας για τον πολίτη ακόμα μεγαλύτερη απόσταση για άμεσο έλεγχο και λογοδοσία. Ο δημόσιος έλεγχος πάνω στο δομημένο περιβάλλον δεν πρέπει να χαθεί. 

Οι Πολεοδομίες (Υπηρεσίες Δόμησης) δεν είναι απλώς μηχανισμοί αδειοδότησης. Είναι κρίσιμα εργαλεία για τον πολεοδομικό και χωρικό σχεδιασμό, την προστασία του δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος και την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο. 

Σε κάθε περίπτωση όμως, εφόσον πρόκειται για ειλημμένη απόφαση, το Βολτ κρίνει απαραίτητο να γίνει ευρύς διάλογος με υπηρεσιακούς παράγοντες, με το Κτηματολόγιο και με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε να κατατεθούν προτάσεις και να ενσωματωθούν όπου χρειάζεται, με στόχο μια μεταρρύθμιση που θα εξυπηρετεί όσο το δυνατόν καλύτερα το δημόσιο συμφέρον και τους πολίτες.

Πώς ο πρόεδρος Τραμπ απέλυσε την επικεφαλής του γραφείου δεδομένων της αγοράς εργασίας των ΗΠΑ, αντιδρώντας στο γεγονός ότι οι αριθμοί του Αυγούστου έδειξαν πως δημιουργήθηκαν πολύ λιγότερες νέες θέσεις εργασίας απ’ ό,τι αναμενόταν.

Ο Τραμπ μάλιστα έφτασε στο σημείο να δηλώσει ευθέως ότι θεωρεί τα δεδομένα «παραποιημένα», χωρίς βέβαια να δώσει κάποια εξήγηση.

Στη θέση της επικεφαλής, αντί να προτείνει έναν εξειδικευμένο ακαδημαϊκό, όπως συνηθίζεται, προτείνει οικονομολόγο πολιτικά προσκείμενό του. Συγκεκριμένα, οικονομολόγο του Heritage Foundation, το οποίο πριν τις εκλογές εκπόνησε το σχέδιο Project 2025. Το σχέδιο αυτό καλούσε την (τότε μελλοντική) κυβέρνηση Τραμπ να απολύσει δημοσίους υπαλλήλους και να τους αντικαταστήσει με ακολούθους του προέδρου.

Στόχος είναι η αποδυνάμωση των αμερικανικών checks and balances, ώστε να εκλείψουν τα θεσμικά αντίβαρα στην εξουσία του Τραμπ.

Δείτε τη συνέντευξη της συμπροέδρου του Βολτ για το Bold του Reader.gr στη Βάνα Κράβαρη.

Οι αποκαλύψεις για μαζικές παράνομες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ μέσω εικονικών βοσκοτόπων και βιολογικής παραγωγής αποδεικνύουν για ακόμη μία φορά ότι οι πελατειακές σχέσεις και η διαπλοκή λειτουργούν εις βάρος των φορολογούμενων και της πραγματικής αγροτικής οικονομίας. Η εμπλοκή υπουργών, κομματικών στελεχών και κρατικών λειτουργών δεν είναι δυνατόν να καλύπτεται με επικοινωνιακά τεχνάσματα και παραιτήσεις μεμονωμένων προσώπων. Απαιτείται πλήρης διαφάνεια και επιστροφή κάθε παράνομα καταβληθέντος ευρώ στις αρμόδιες Ευρωπαϊκές αρχές και κατα συνέπεια στους πολίτες.

Η τοποθέτηση του Θάνου Πλεύρη στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου στη θέση του παραιτημένου Μάκη Βορίδη συνιστά απλή αλλαγή φρουράς ακροδεξιών σε αυτό το καίριο πόστο που κανονικά θα έπρεπε να μεριμνά για την ανθρωπιστική υποδοχή και την ένταξη των ξένων στην Ελλάδα. Η δικαιολόγηση των θυμάτων ναυαγίων («η φύλαξη των συνόρων δεν υφίσταται αν δεν υπάρχουν νεκροί»), όσο και αν την ανακάλεσε ο κ. Πλεύρης, προσβάλλει την εθνική αξιοπρέπεια και τις ευρωπαϊκές αξίες. Η υπουργοποίησή του κλείνει το μάτι στην ακροδεξιά και προϊδεάζει για περαιτέρω «σκληρή» μεταναστευτική πολιτική τύπου ναυαγίου της Πύλου.

Το Βολτ ζητά: 

Να αφεθεί ανενόχλητη η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να διερευνήσει το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ και να δικαστούν όλοι οι υπεύθυνοι, χωρίς να τους προστατέψουν κοινοβουλευτικές επιτροπές -όμηροι της κυβερνητικής πλειοψηφίας. 

Να καταρτιστεί μια ολιστική, ρεαλιστική και ανθρώπινη μεταναστευτική πολιτική, συμβατή με το διεθνές δίκαιο, με απώτερο στόχο την ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία. Η ασφάλεια των συνόρων και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Είναι αλληλένδετα προαπαιτούμενα για μια σύγχρονη, υπεύθυνη διαχείριση. Αυτήν πρέπει να την αναλάβει υπουργός με σχετικές περγαμηνές και όχι ακροδεξιές.

Τέλος, να μας εξηγήσει η κυβέρνηση ποιος θα επωμιστεί το βάρος των προστίμων για το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ ή της αύξησης των δαπανών του ΝΑΤΟ στο 5% που αποφασίστηκε στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής της Χάγης.

Στις αρχές του 2024 έγινε ένα μεγάλο βήμα για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων με την ψήφιση του νομοσχεδίου για την ισότητα στο γάμο.

Στην περιπετειώδη πορεία για να φτάσουμε να θεωρούμε αυτό το επίτευγμα - ορόσημο ως δεδομένο, συνεπείς συντελεστές υπήρξαν οι οργανώσεις την κοινωνίας των πολιτών που λειτουργούν για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και  το Συμβούλιο της Επικρατείας, που πρόσφατα έκρινε ως συνταγματική προσβληθείσα υπουργική απόφαση για την υλοποίηση  του ψηφισθέντος νόμου.

Το ίδιο συνεπής, δυστυχώς, υπήρξε και η στάση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, που όχι μόνο υπήρξε κατηγορηματικά αντίθετη με την ψήφιση του νομοσχεδίου, αλλά έδωσε και "πλήρη εξουσιοδότηση σε κάθε Μητροπολίτη να προχωρήσει σε πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης προς τους πολίτες της περιφέρειάς του", σε μια περίοδο όπου η ρητορική που ήδη αναπτυσσόταν στις προσκείμενες στην εκκλησία μερίδες της κοινωνίας έτρεφε τους πιο παράλογους φόβους και προκαταλήψεις εναντίον των ΛΟΑΤΚΙ+ συνανθρώπων μας.

Το 2025, είμαστε σε θέση να διακρίνουμε τα αποτελέσματα της ανάπτυξης του σκοταδιστικού λόγου που υπέθαλψε ο θεσμός της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Στα αποτελέσματα της ερευνητικής πλατφόρμας People of Greece καταγράφεται, για τα τρία τελευταία χρόνια, μια σημαντική τάση μείωσης της αποδοχής των εκδηλώσεων του Μήνα Υπερηφάνειας (Pride). Ταυτόχρονα, τα περιστατικά βίας εναντίων ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στο δημόσιο χώρο έχουν αυξηθεί και ο πρωθυπουργός δηλώνει δημόσια ότι υπάρχουν μόνο δύο φύλα, επιρρίπτοντας την ευθύνη στις “ακραίες θέσεις του woke ρεύματος”.

Το Βολτ αναγνωρίζει ότι έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος σε νομοθετικό επίπεδο, με την ILGA-Europe να κατατάσσει την Ελλάδα στην 7η θέση της Ευρωπαϊκής ηπείρου. Ωστόσο, εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι τα υφιστάμενα νομοσχέδια είναι σε αρκετές περιπτώσεις ελλιπή, καθώς και στο ότι  δεν υφίσταται ένας μηχανισμός στοχοθεσίας και οικονομικού προϋπολογισμού, και ενός συνεκτικού πλαισίου παρακολούθησης προόδου στην υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+.

Ακόμη περισσότερο, το Βολτ παρακολουθεί με προβληματισμό την απουσία δυνατότητων θεσμικής απάντησης στην αναπτυσσόμενη δημόσια ρητορική μίσους, καθώς και την καθυστέρηση της Ελλάδας στην πραγματοποίηση  αναγκαίων για την αλλαγή των κοινωνικών αντιλήψεων τομών όπως αυτή της εισαγωγής του  θεσμού του σχολικού ψυχολόγου και του μαθήματος της σεξουαλικής αγωγής, και της προσθήκης  μαθημάτων  σπουδών φύλου στα προγράμματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Ο δρόμος για την πλήρη ισότητα είναι ακόμα μακρύς. Ενδεικτικά, η διαδικασία της νομικής αναγνώρισης ταυτότητας φύλου, παρότι στα χαρτιά έχει θεσμοθετηθεί από το 2017, παραμένει μια βασανιστική διαδικασία που λαμβάνει χώρα σε δικαστικές αίθουσες, αντί στο ληξιαρχείο. Η τρίτη καταχώριση φύλου στα έγγραφα του κράτους ακόμη δεν προβλέπεται. Επίσης, ενώ η ισότητα στο γάμο και την τεκνοθεσία έχουν πλέον κατοχυρωθεί, η τρανς γονεϊκότητα εξακολουθεί να βρίσκεται σε θεσμική ασάφεια. Όσο για τη δυνατότητα ομόφυλων ζευγαριών  να αποκτήσουν παιδιά μέσω παρένθετης κυοφορίας, αυτή τίθεται ακόμα νομικά σε αμφισβήτηση.

Στην επικίνδυνη περίοδο συντηρητικοποίησης που διανύουμε διεθνώς, το Βολτ θα συνεχίσει να εργάζεται στην Ελλάδα και πανευρωπαϊκά, για την εμπέδωση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής ταυτότητας και ενός νομικού πολιτισμού όπου η  ισότητα,  οι ατομικές ελευθερίες, τα δικαιώματα, δεν αμφισβητούνται και δεν ανατρέπονται. 

Το Ιράν παραβιάζει τη Συνθήκη μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων ενώ ταυτόχρονα, η επίθεση του Ισραήλ παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Η ΕΕ οφείλει να μεσολαβήσει για να βρεθεί διπλωματική λύση. 

Την Παρασκευή, 13 Ιουνίου, ο πλανήτης ξύπνησε αντικρίζοντας έναν πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, όπου το Ισραήλ επιτέθηκε μονομερώς σε πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, καθώς και στη στρατιωτική και πολιτική ηγεσία του Ιράν. Το Ιράν αναγνώρισε αυτές τις επιθέσεις ως κήρυξη πολέμου και αντεπιτέθηκε με καταιγισμό πυραύλων και drones. Από τότε, έχουν χτυπηθεί κέντρα άμαχου πληθυσμού, έχουν χαθεί ζωές και οι λαοί και των δύο χωρών δοκιμάζονται. Εκφράζουμε συμπαράσταση για όλους όσους υποφέρουν από τον φόβο, την αβεβαιότητα και την απώλεια που προκαλεί αυτός ο πόλεμος. Εν μέσω αυτής της οδυνηρής κατάστασης, στη σύνοδο του G7, η πρόωρη αποχώρηση του Τραμπ δείχνει κατηγορηματικά την ανικανότητα των παγκόσμιων ηγετών να δράσουν με συνοχή υπέρ της ειρήνης και της σταθερότητας.

Η επίθεση του Ισραήλ είναι μια ανεύθυνη παραβίαση του διεθνούς δικαίου που βύθισε την ευρύτερη περιοχή σε ακόμα περισσότερο χάος, με τον κίνδυνο της περαιτέρω κλιμάκωσης να διαφαίνεται πάνω από τη Μέση Ανατολή. Η στοχοποίηση πυρηνικών εγκαταστάσεων δεν είναι δυνατόν να κανονικοποιηθεί, γνωρίζοντας τα ρίσκα για το περιβάλλον και τον πληθυσμό που προκύπτουν από τη διαρροή ραδιενεργού υλικού. Οι επίσημες καταγγελίες του Ιράκ για την παραβίαση του εναέριου χώρου του από ισραηλινά αεροσκάφη, καθώς και η ανάγκη της Ιορδανίας να διαφυλάξει τον δικό της εναέριο χώρο, καταρρίπτοντας ιρανικούς πυραύλους και drones, καταδεικνύουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν και οι υπόλοιπες χώρες της Μέσης Ανατολής ως αποτέλεσμα των στρατιωτικών ενεργειών του Ισραήλ και του Ιράν. Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για την αποκλιμάκωση και τη λήξη αυτού του πολέμου.

Η καταδίκη της ισραηλινής επίθεσης ως μείζονος παραβίασης του διεθνούς δικαίου δεν συνιστά σε καμία περίπτωση υποστήριξη προς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή προς  το ιρανικό καθεστώς. Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ (IAEA), το Ιράν παραβιάζει τις διεθνείς του υποχρεώσεις ως προς τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων και συνεχίζει ένα πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου το οποίο χαρακτηρίζεται, από την ίδια την IAEA, ως “άνευ προηγουμένου” για κράτος χωρίς στρατιωτική πυρηνική τεχνολογία, γεγονός που γεννά βάσιμες και σοβαρές ανησυχίες. Ωστόσο, η επιλογή της στρατιωτικής σύγκρουσης δεν συμβάλλει στην εκπλήρωση των στόχων της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων. Αντιθέτως, η ισραηλινή επίθεση οδήγησε στην κατάρρευση των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα που διεξάγονταν στο Ομάν και ενισχύει το αφήγημα του ιρανικού καθεστώτος, σύμφωνα με το οποίο η απόκτηση πυρηνικών όπλων είναι αναγκαία για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι καιροί πολέμου είναι συχνά καιροί κατάργησης πολιτικών ελευθεριών και καταπίεσης επικριτικών φωνών. Γι’ αυτό καλούμε την ΕΕ να στηρίξει ακτιβιστές και αντιφρονούντες στο Ιράν, προχωρώντας στην έκδοση ανθρωπιστικών θεωρήσεων εισόδου (humanitarian visas), στο “πάγωμα” όλων των απελάσεων Ιρανών αιτούντων άσυλο, καθώς και στην έμπρακτη υποστήριξη παρόχων VPN, ώστε να διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο εντός του Ιράν.

Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στον πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ να μας αποσπάσει την προσοχή από την αφόρητη κατάσταση στη Γάζα, όπου η πολιτική του Ισραήλ έχει επιφέρει στον παλαιστινιακό πληθυσμό πείνα και αστεγία. Η άμεση και μόνιμη κατάπαυση του πυρός, η παροχή ολοκληρωμένης ανθρωπιστικής βοήθειας και η απελευθέρωση όλων των ομήρων από τη Χαμάς είναι πιο απαραίτητες από ποτέ. Η απαίτησή μας για την αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ παραμένει σταθερή και αμετάκλητη.

Ένας κόσμος στον οποίο η παραβίαση μιας διεθνούς συνθήκης αντιμετωπίζεται με μια άλλη παραβίαση του διεθνούς δικαίου είναι καταδικασμένος να μετατραπεί σε κόσμο ανομίας, όπου ο πόλεμος και η καταστροφή αντικαθιστούν τη διπλωματία. Δεν πρόκειται για έναν κόσμο στον οποίο τα διεθνή πλαίσια παγκόσμιας ασφάλειας όπως η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων μπορούν να τηρηθούν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να παραμένει παθητικός θεατής στην υλοποίηση αυτού του εφιαλτικού σεναρίου.

Καλούμε, λοιπόν, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της να συγκαλέσουν έκτακτο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων με στόχο τον σχεδιασμό και τη δέσμευση σε μια κοινή πολιτική που θα συμβάλει αποφασιστικά στην αποκλιμάκωση της κρίσης και στη μείωση των συνεπειών της ολοένα και πιο ασταθούς εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Η ΕΕ δεν πρέπει να εμπλακεί στρατιωτικά•  μια τέτοια ενέργεια θα υπονόμευε σοβαρά την αξιοπιστία της ως ουδέτερης μεσολαβήτριας. Οφείλει, αντιθέτως, να υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο σε όλες του τις εκφάνσεις, καταδικάζοντας ρητά τις ισραηλινές επιθέσεις ως κατάφωρες παραβάσεις του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, τασσόμενη υπέρ της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, οφείλει να αντιταχθεί στην προοπτική απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν και να στηρίξει ενεργά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες μεσολάβησης, όπως αυτή στο Ομάν. Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει και να εντείνει την πολιτική πίεση προς το Ισραήλ, με σκοπό τη συμμόρφωσή του με το διεθνές δίκαιο στη Γάζα και ευρύτερα, ξεκινώντας άμεσα τη διαδικασία αναστολής της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ. Τέλος, έχει χρέος να στηρίξει τις δημοκρατικές φωνές εντός του Ιράν και να καταστήσει σαφές ότι η καταστολή από το ιρανικό καθεστώς θα αντιμετωπιστεί με την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων.

Φωτογραφία: Reuters

• Πλήρη και ίσα δικαιώματα στην τεκνοθεσία και στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, συμπεριλαμβανομένης της παρενθεσίας, για όλα τα ζευγάρια αλλά και για μεμονωμένους άγαμους ανθρώπους. 

• Αναγνώριση της ιδιότητας γονέα στις ληξιαρχικές πράξεις για ομόφυλα ζευγάρια. Αυτοδίκαιο τεκμήριο γονεϊκότητας ώστε οι γονείς ΛΟΑΤΚΙ+ να αναγνωρίζονται ως γονείς των παιδιών τους χωρίς να αναγκάζονται να μπουν σε διαδικασία υιοθεσίας. Αναγραφή του νέου ονόματος στα έγγραφα των παιδιών όσων γονιών έχουν κάνει αλλαγή ονόματος.

• Ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας για θέματα αναπαραγωγής, αλλαγής ή επιβεβαίωσης φύλου. Κάλυψη για το τελευταίο από τους δημόσιους ασφαλιστικούς φορείς.

• Δημόσιες πρωτοβουλίες για εξειδικευμένη στήριξη της ψυχικής υγείας των ΛΟΑΤΚΙ+, για όσα άτομα τις ζητούν.

• Ολοκληρωτική απαγόρευση δήθεν «θεραπειών μεταστροφής» για την αλλαγή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου. Το Βολτ στήριξε τη συλλογή υπογραφών και το αίτημα προς την Κομισιόν για την απαγόρευσή τους: https://eci.ec.europa.eu/043/public/

• Νομοθετική μέριμνα για καταχώριση άλλου φύλου για τα μη δυαδικά άτομα στις δημόσιες εγγραφές αστικής κατάστασης, δηλαδή να υπάρχει δυνατότητα να μην αναγράφεται το φύλο ή να αναγράφεται μια «μη δυαδική» επιλογή εκτός από άρρεν και θήλυ, με αυτόματη διαγραφή ή διόρθωση σε μητρώα και δημοτολόγια.

• Απλοποίηση νομικής αναγνώρισης ταυτότητας φύλου, στο ληξιαρχείο και όχι στο δικαστήριο, χωρίς δικηγόρο.

• Ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Σχολικά εγχειρίδια με συμπεριληπτικό περιεχόμενο για όλες τις σεξουαλικότητες και τα φύλα. Σεμινάρια συμπερίληψης για εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων.

• Ειδικά προγράμματα για τη συμπερίληψη ηλικιωμένων ατόμων ΛΟΑΤΚΙ. Δημιουργία πολύχρωμων λεσχών φιλίας με εκπαιδευμένο προσωπικό. 

• Αυστηροποίηση των ποινών για τα εγκλήματα μίσους.

Τι μας προβληματίζει στη συμφωνία ΕΕ–Μερκοσούρ

• Αμφιλεγόμενος μηχανισμός «εξισορρόπησης»: Για πρώτη φορά σε συμφωνία της ΕΕ, προβλέπεται η δυνατότητα για τις χώρες της Μερκοσούρ να ζητήσουν αποζημίωση εάν νέες ευρωπαϊκές νομοθεσίες περιορίσουν τα εμπορικά τους συμφέροντα. Δεν είναι σαφές αν αυτό θα ισχύσει για νόμους που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος ή την καταπολέμηση της αποψίλωσης των δασών. Αν ισχύσει, τότε πρόκειται για έναν επικίνδυνο και ανησυχητικό μηχανισμό.

• Ανεπαρκείς περιβαλλοντικές δεσμεύσεις: Η συμφωνία περιλαμβάνει γενικές δηλώσεις συμμόρφωσης με τη Συμφωνία του Παρισιού και στόχους για την αειφορία, όπως η σταδιακή κατάργηση της αποψίλωσης μέχρι το 2030. Ωστόσο, οι δεσμεύσεις αυτές είναι περισσότερο συμβολικές και δεν συνοδεύονται από δεσμευτικούς μηχανισμούς εφαρμογής.

• Ξεπερασμένο αγροτικό μοντέλο: Η συμφωνία στηρίζεται σε ένα παραδοσιακό, μαζικό μοντέλο αγροτικής παραγωγής, το οποίο δεν ενσωματώνει τις σύγχρονες ανάγκες για βιώσιμα, υγιεινά και περιβαλλοντικά υπεύθυνα διατροφικά συστήματα, ούτε στην Ευρώπη ούτε στη Νότια Αμερική.

• Ενίσχυση επιβλαβών εξαγωγών: Με τη μείωση των δασμών, ευρωπαϊκές εταιρείες θα μπορούν να εξάγουν στη Μερκοσούρ προϊόντα που είναι απαγορευμένα στην ΕΕ, όπως συγκεκριμένα φυτοφάρμακα και χημικά. Αυτό αποτελεί σοβαρό ηθικό και περιβαλλοντικό πρόβλημα.

Γιατί τελικά η συμφωνία πρέπει να στηριχθεί

• Γεωπολιτική ανεξαρτησία της Ευρώπης: Η ΕΕ χρειάζεται να μειώσει την υπερβολική εξάρτησή της από μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ. Η ανάπτυξη των σχέσεων με τις χώρες της Μερκοσούρ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ανεξάρτητη και ισορροπημένη εμπορική πολιτική.

• Συνεργασία σε ισότιμη βάση: Η συμφωνία προσφέρει την ευκαιρία για μια αμοιβαία επωφελή και δίκαιη συνεργασία με τη Νότια Αμερική. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ενισχύεται η προώθηση υψηλότερων προτύπων σε εργασιακά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα στις χώρες της Μερκοσούρ.

• Το κόστος της αποτυχίας είναι μεγάλο: Εάν η συμφωνία απορριφθεί, είναι πιθανό οι χώρες της Μερκοσούρ να στραφούν ακόμη πιο έντονα προς την Κίνα, μειώνοντας σημαντικά την επιρροή της Ευρώπης στην περιοχή. Ταυτόχρονα, η ΕΕ θα χάσει την ευκαιρία να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στον καθορισμό παγκόσμιων κανόνων για την αειφορία.

• Πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες: Η Μερκοσούρ διαθέτει στρατηγικούς φυσικούς πόρους, απαραίτητους για την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης. Η συμφωνία προσφέρει ασφάλεια στον εφοδιασμό και μειώνει την εξάρτηση της ΕΕ από άλλες αγορές, κυρίως την Κίνα.

• Πλαίσιο για μεταρρυθμίσεις και προώθηση προτύπων: Αν και δεν είναι τέλεια, η συμφωνία θέτει ένα θεσμικό πλαίσιο που μπορεί να αξιοποιηθεί για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και των περιβαλλοντικών κανόνων. Σε συνδυασμό με άλλες πρωτοβουλίες της ΕΕ, μπορεί να φέρει θετικές αλλαγές.

• Απόρριψη σημαίνει απώλεια αξιοπιστίας: Μετά από 20 χρόνια διαπραγματεύσεων, μια ενδεχόμενη απόρριψη θα έπληττε σοβαρά την αξιοπιστία της ΕΕ ως εταίρου στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις και θα υπονόμευε τη στρατηγική της για διαφοροποίηση των εμπορικών συνεργασιών.

 
Γνωρίζουμε ότι η συμφωνία δεν είναι χωρίς προβλήματα. Όμως, στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια της απομόνωσης. Η εμπλοκή δίνει επιρροή και δυνατότητα διαμόρφωσης κανόνων – η αποστασιοποίηση όχι.

 Ως εκ τούτου, υποστηρίζουμε την κύρωση της συμφωνίας, πάντα με βάση τις αξίες, τα δεδομένα και το μακροπρόθεσμο δημόσιο συμφέρον.

Η βία δεν μπορεί να αποτελεί εργαλείο πολιτικής. Η προστασία των αμάχων και η απρόσκοπτη πρόσβαση σε ανθρωπιστική βοήθεια αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αρχές του διεθνούς δικαίου και πρέπει να γίνουν σεβαστές από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Απαιτούμε την άμεση απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούνται στη Γάζα, καθώς και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους. Παράλληλα, καλούμε το Ισραήλ να δεσμευτεί ότι, με την ασφαλή επιστροφή των ομήρων, θα σταματήσει αμέσως τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και θα ξεκινήσει η διαδικασία οικοδόμησης ειρήνης.

Το Βολτ υποστηρίζει μια μακροπρόθεσμη πολιτική λύση που να βασίζεται στην αρχή των δύο κρατών, με πλήρη αναγνώριση ενός ανεξάρτητου, ειρηνικού και δημοκρατικού Παλαιστινιακού κράτους, το οποίο θα συνυπάρχει δίπλα στο Ισραήλ με ασφάλεια και αμοιβαίο σεβασμό. Η ειρήνη απαιτεί όχι μόνο τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά και το τέλος της κατοχής και των εποικισμών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οφείλει να ασκήσει ουσιαστική πολιτική πίεση και να διασφαλίσει την εφαρμογή του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, τη στήριξη του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και την ενίσχυση της ειρηνευτικής διπλωματίας. Η Ελλάδα θα πρέπει να στηρίξει την πολιτική πίεση προς το Ισραήλ, με κάθε μέσο, έως ότου η ανθρωπιστική βοήθεια φτάσει σε όλους τους κατοίκους της Γάζας.

Η Διακήρυξη Σουμάν παρουσιάστηκε στις 9 Μαΐου 1950, όταν η κατεστραμμένη από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο Ευρώπη προσπαθούσε να ανασυγκροτηθεί. Βασισμένη στο σχέδιο του Ζαν Μονέ, η Διακήρυξη πρότεινε την ένωση της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα – των πρώτων υλών της πολεμικής βιομηχανίας Γαλλίας και Γερμανίας - και την κοινή διαχείρισή τους, εισάγοντας την έννοια της υπερεθνικής διακυβέρνησης. Η ριζοσπαστική αυτή πρόταση στόχευε να καταστήσει οποιονδήποτε μελλοντικό πόλεμο «όχι μόνο αδιανόητο αλλά και υλικά αδύνατο».

Η ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα το 1951 υπήρξε το πρώτο βήμα προς την οικονομική και πολιτική ενοποίηση, οδηγώντας στη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (1957) και, μετέπειτα, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Παράλληλα, η μεταπολεμική παγκόσμια τάξη βασίστηκε σε ένα σταθερό διατλαντικό άξονα, που συνέδεε την Ευρώπη με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια σταθερή συνεργασία σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο. Το μεταπολεμικό «δόγμα της Δύσης» βασίστηκε σε πολυμερείς θεσμούς, ελευθερία των αγορών, φιλελεύθερη δημοκρατία και στρατηγικές συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ. Ήταν το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι ΗΠΑ ηγήθηκαν της Δύσης ως παγκόσμια δύναμη σταθερότητας.

Η επιστροφή του πολέμου στην ευρωπαϊκή ήπειρο το 2022, με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποτέλεσε ένα ιστορικό σοκ για την Ευρώπη και ταυτόχρονα μια στιγμή αφύπνισης. Ύστερα από δεκαετίες ειρήνης και σταθερότητας, οι ευρωπαϊκοί λαοί συνειδητοποίησαν ότι η γεωπολιτική ασφάλεια δεν είναι αυτονόητη και ότι το ειρηνικό οικοδόμημα της Ε.Ε. μπορεί να απειληθεί ή ακόμη και να καταρρεύσει. Δύο χρόνια αργότερα, μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τράμπ, έγινε σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαδραματίζουν πλέον τον ρόλο του «σταθεροποιητή» του διεθνούς συστήματος, όπως συνέβαινε στη μεταπολεμική περίοδο. Η νέα εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ δείχνει μια ριζική απομάκρυνση από το παραδοσιακό δυτικό δόγμα και αναδεικνύει μια διαφορετική, περισσότερο εσωστρεφή στρατηγική κατεύθυνση. Μέσα σε αυτό το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, η Ευρώπη βρίσκεται περισσότερο εκτεθειμένη σε κρίσεις και εντάσεις, ιδίως στη γειτονική της περιφέρεια.  

75 χρόνια μετά τη Διακήρυξη Σουμάν, και παρά τις δυσκολίες, η ΕΕ παραμένει σήμερα ένα  μοναδικό ιστορικό οικοδόμημα που συνδυάζει ειρήνη, δημοκρατία, κράτος δικαίου και οικονομική συνεργασία.Δεν είναι απλώς μια γεωγραφική περιοχή ή ένας οικονομικός μηχανισμός. Είναι μια κοινότητα αξιών, μια πολιτισμική και πολιτική κατασκευή που ενώνει τους λαούς της. Η ενότητα αποτελεί το ισχυρότερο ανάχωμα απέναντι στις σημερινές κρίσεις και προκλήσεις  ενώ η κοινή εξωτερική πολιτική και άμυνα, η κοινή ψηφιακή και ενεργειακή στρατηγική και η ενιαία στάση απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη και την κλιματική αλλαγή, δεν αποτελούν πλέον επιλογή αλλά μονόδρομο. Διότι, η πολιτική και θεσμική θωράκιση της Ε.Ε. μπορεί να είναι το αντίβαρο στην αβεβαιότητα ενός παγκοσμιοποιημένου,  αλλά βαθιά κατακερματισμένου κόσμου. 

Η Ημέρα της Ευρώπης 2025, λοιπόν, δεν είναι μόνο μια ιστορική επέτειος. Είναι μια ζωντανή υπενθύμιση του πού ήμασταν και πού μπορούμε να πάμε.  Ο κόσμος αλλάζει – και μαζί του πρέπει να αλλάξει και η Ευρωπαϊκή Ένωση: από τον φιλελεύθερο διεθνισμό περάσαμε πλέον σε μια παγκόσμια πολυ-πολικότητα, όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να μετατραπεί από ήπια σε έξυπνη και στρατηγική δύναμη ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις νέες πολυεπίπεδες προκλήσεις. Οι "Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης" δεν είναι πλέον μια αφηρημένη ιδέα: είναι ιστορική πρόκληση και πολιτική αναγκαιότητα.

Χρόνια πολλά Ευρώπη !

Σοφία Αποστολίδου, Κοινωνιολόγος Μ.Α., Πολιτ. Επιστήμων MSc.
Μέλος της Ελληνικής Ένωσης για την Ομοσπονδία της Ευρώπης Θεσσαλονίκης

Μιλάει σχετικά για την έρευνα που καλύπτει την περίοδο 2011-2023 για την αγορά εργασίας

Ως πανευρωπαϊκό, πραγματιστικό και προοδευτικό κόμμα, συνεχίζουμε να χτίζουμε μια νέα πολιτική κουλτούρα που συνδυάζει την τεκμηριωμένη σκέψη με τη συλλογική δράση.
Δείτε το βίντεο

Ο Πρόεδρος του Βολτ, Βαγγέλης Λιάρας έγραψε για την εμπειρία του από το γενικό μπλακ άουτ στην Ισπανία στην Καθημερινή της Κυριακής.
Διαβάστε το άρθρο εδώ.