Διαδηλώσεις στο Ιράν: Η ευθύνη της Ευρώπης σε περιόδους κρίσης

Το κύμα διαδηλώσεων στο Ιράν, που ξεκίνησε στα τέλη Δεκεμβρίου 2025, σηματοδοτεί μια νέα κορύφωση της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης της χώρας. Αντιμέτωποι με ασφυκτικά επίπεδα πληθωρισμού, αναιμική οικονομική ανάπτυξη, κατάρρευση των δημόσιων υποδομών, παρατεταμένη κρίση υδροδότησης και αφόρητη πολιτική καταπίεση, συμπεριλαμβανομένης μεταξύ άλλων και της έμφυλης καταπίεσης, ο ιρανικός λαός βγήκε στους δρόμους για ακόμη μια φορά, για να απαιτήσει ολοκληρωτική πολιτική αλλαγή.

Δεκαετίες κακοδιαχείρισης των φυσικών πόρων, νεποτισμού και παρεμπόδισης των προσωπικών και οικονομικών ελευθεριών, σε συνδυασμό με τη διεθνή απομόνωση, έχουν οδηγήσει τη χώρα σε οριακό σημείο. Η ΕΕ, όπου διαβιεί μια μεγάλη και ζωντανή ιρανική ομογένεια, δεν μπορεί να παραμείνει αδρανής ενώ η ιρανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τις δικαιολογημένες απαιτήσεις του ιρανικού λαού με θανάσιμη βία.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το ιρανικό καθεστώς, το οποίο φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη διατήρηση της εξουσίας παρά για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των Ιρανών, θα ακούσει αυτούς τους ανθρώπους. Όπως και με προηγούμενα κινήματα, όπως οι διαμαρτυρίες Jin-Jyian-Azadi, που ανέδειξαν την άθλια κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών στο Ιράν, οι ηγέτες του Ιράν αντιδρούν με περισσότερη καταστολή και πολιτική βία. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η δραστική περιστολή της πρόσβασης στο διαδίκτυο. Οι αρχές χρησιμοποιούν αυτόν τον περιορισμό όχι μόνο για να παρακολουθούν τις διαμαρτυρίες και να εμποδίζουν τις επικοινωνίες, αλλά και για να λαμβάνουν στοχευμένα μέτρα κατά των διαδηλωτών με βία, μαζικές συλλήψεις και ακόμη και εκτελέσεις. Επιπλέον, περιορίζει την ικανότητα του ιρανικού πληθυσμού να επικοινωνεί με τον κόσμο και να ασκεί τα δικαιώματά του.

Καθώς ο ιρανικός λαός, και ιδίως οι νέοι και οι γυναίκες, υποφέρει από οικονομικές δυσκολίες, περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και έλλειψη πολιτικών και προσωπικών προοπτικών, καλούμε την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να πάρουν σαφή θέση και να υποστηρίξουν ενεργά τον λαό του Ιράν ως εξής:

• Πολιτική αλληλεγγύη: Η πολιτική ηγεσία της ΕΕ και τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να υποστηρίξουν ρητά τις διαμαρτυρίες, να καταδικάσουν τη βία του καθεστώτος και να απαιτήσουν τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ουσιαστικής πολιτικής υποστήριξης του λαού για τη συγκρότηση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης.

• Ανθρωπιστική βοήθεια: Πρέπει να διασφαλιστεί η υποστήριξη σε επίπεδο ΕΕ για τους Ιρανούς εξόριστους και να προστατευθούν οι πολιτικοί ακτιβιστές που διατρέχουν κίνδυνο. Πρέπει να ανασταλούν οι απελάσεις προς το Ιράν και να διευκολυνθούν οι διαδικασίες χορήγησης βίζας.

• Στοχευμένες κυρώσεις: Οι υπεύθυνοι για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως οι Φρουροί της Επανάστασης που συνεχίζουν να αποτελούν το κύριο εργαλείο του καθεστώτος για την καταπίεση και τον εκφοβισμό της κοινωνίας των πολιτών, πρέπει να υποβληθούν σε στοχευμένες κυρώσεις, χωρίς να επιβαρύνεται περαιτέρω ο άμαχος πληθυσμός.

• Προστασία της ψηφιακής ελευθερίας: Η ΕΕ πρέπει να προωθήσει ασφαλή κανάλια επικοινωνίας και να παράσχει τεχνολογίες που εξασφαλίζουν τη ροή πληροφοριών εντός της χώρας και παρακάμπτουν τη λογοκρισία.

Εμείς στο Βολτ στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό των διαδηλωτών, που αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους, και ζητάμε μια συνεπή και συντονισμένη αντίδραση από την ΕΕ. Ο λαός του Ιράν αξίζει την προοπτική ενός καλύτερου, δημοκρατικού μέλλοντος, απαλλαγμένου από τους ασφυκτικούς περιορισμούς ενός θεοκρατικού αυταρχικού καθεστώτος και με ευκαιρίες να αξιοποιήσει το καινοτόμο πνεύμα της κοινωνίας των πολιτών του Ιράν. 

Ενώπιον ενός κόσμου όπου η κατάρρευση της διεθνούς τάξης και η κλιματική κρίση θέτουν σοβαρές προκλήσεις, ιδίως για το Ιράν, η ΕΕ θα μπορούσε να γίνει εταίρος ενός δημοκρατικού Ιράν. Για να συμβεί αυτό, ωστόσο, πρέπει να επέλθουν θεμελιώδεις πολιτικές αλλαγές στο Ιράν, όπως απαιτούν οι διαδηλωτές.